Сцягі свету разнастайныя і дзіўныя. За кожным з іх хаваецца свая гісторыя і культура. У гэтым можна пераканацца, гледзячы на сцягі Азіі, Афрыкі, Еўропы, Акіяніі, Паўночнай Амерыкі і Паўднёвай. Некаторыя сцягі перапоўненыя ўтоенымі сімваламі, іншыя закліканы адлюстраваць пэўныя гістарычныя падзеі. Так ці інакш, кожны сцяг мае свае асаблівасці і характарыстыкі. Можна вылучыць некалькі адметных рысаў, па якіх мэтазгодна будзе класіфікаваць сцягі. Да іх адносяцца:

  • Форма сцяга (суадносіны бакоў сцяга);
  • Пераважаючы колер на сцязе (які колер займае большую частку палатна);
  • Набор кветак на сцягу (панафрыканскія, панславянскія, панарабскія колеры);
  • Тып падзелу на колеру (бікалор, трыкалор);
  • Перыяд прыняцця сцяга (год дзяржаўнага зацвярджэння);
  • Па сімвалізму кветак на сцягу: на розных сцягах адзін і той жа колер можа азначаць розныя рэчы. Напрыклад, зялёны можа сімвалізаваць прыродныя рэсурсы, іслам, надзею і г. д.
  • Па знаку на сцязе (напрыклад, зорка / зоркі, крыж / скандынаўскі крыж, паўмесяц, круг і г. д.);
  • Па колькасці кветак на сцязе.

Класіфікацыя, прадстаўленая ніжэй, грунтуецца выключна на тыпе падзелу на колеру. Ўключае ў сябе ўсе 195 краін свету.

Манахромныя

У першую групу аднясем сцягі з аднакаляровым фонам. На дадзены момант чыстых аднакаляровых сцягоў не існуе.

by46-stciagі-svetu_02

Патэрн манахромных сцягоў з сімвалам

Але ёсць восем сцягоў, якія выкарыстоўваюць адзін сімвал на манахромным палатне. Гэта сцягі: Швейцарыі, які выкарыстоўвае белы крыж, сцяг Албаніі, які выкарыстоўвае чорнага двухгаловага арла, сцягі В’етнама, Самалі і Марока, якія выкарыстоўваюць адну зорку і сцягі Японіі, Бангладэш і Палаў, якія выкарыстоўваюць круг, які сімвалізуе сонца.

by46-stciagі-svetu_03

Манахромныя сцягі з сімвалам

Таксама сярод манахромных можна вылучыць падгрупу — складаныя манахромныя з некалькімі знакамі або са складанымі знакамі. У гэтую групу аднясем трынаццаць пакінутых манахромных сцягоў.

by46-stciagі-svetu_04

Складаныя манахромныя з некалькімі знакамі

Бікалоры

Наступная вялікая група ўключае ў сябе сцягі з двума кветкамі, раўнамерна размеркаванымі па палотнішчы сцяга. Звычайна на такіх сцягах прысутнічаюць сімвалы, але існуюць і чатыры чыстыя гарызантальныя бікалоры.

by46-stciagі-svetu_05

Патэрн гарызантальнага бікалора

Групу бікалораў можна падзяліць на гарызантальныя і вертыкальныя.

by46-stciagі-svetu_06

Вертыкальныя бікалоры з сімвалам

Гарызантальных бікалораў ў свеце значна больш, таму іх можна падзяліць на некалькі груп: гарызантальныя бікалоры з сімвалам-крыжом, чыстыя гарызантальныя бікалоры, гарызантальныя бікалоры з сімвалам ў цэнтры.

by46-stciagі-svetu_07

Гарызантальныя бікалоры з сімвалам-крыжом

by46-stciagі-svetu_08

Гарызантальныя чыстыя бікалоры

by46-stciagі-svetu_09

Гарызантальныя бікалоры з сімвалам ў цэнтры

Вертыкальныя трохпалосыя

Гэтую групу таксама можна падзяліць на некалькі падгруп. Аб’ядноўваць падгрупы будзе адзін і той жа тып дзялення сцяга на тры паласы.

by46-stciagі-svetu_10

Патэрн вертыкальнага трохпалосага сцяга

Чыстыя трохпалосыя сцягі ў сваю чаргу для нагляднасці можна падзяліць па колеры цэнтральнай паласы: жоўтая альбо белая.

by46-stciagі-svetu_11

Вертыкальныя трохпалосыя сцягі

Наступная падгрупа акрамя трох вертыкальных палос ўключае ў сябе герб альбо знак у цэнтры сцяга. Для нагляднасці ўмоўна вылучым сцягі з аднолькавым колерам у знешніх палос — сцяг Барбадоса і сцяг Перу, Панафрыканская сцягі з зоркай у цэнтры і тыя, што засталіся сцягі з гербам у цэнтры. Выключаючы толькі сцяг Афганістана, герб на якім цалкам заліты белым для таго, каб не злівацца з чырвонай паласой. Астатнія краіны з гэтай падгрупы маюць цалкам ідэнтычны арыгінальнаму герб на сцягу.

by46-stciagі-svetu_12

Вертыкальныя трохпалосыя з гербам або сімвалам

Наступная падгрупа называецца «Канадскі слуп» у гонар сцяга Канады, а дакладней яго спосабу падзелу на колеры. Суадносіны бакоў у гэтым выпадку адрозніваюцца ад звыклага 1/3 і складае 1/2 даўжыні сцяга. Першапачаткова «Канадскі слуп» азначаў квадрат у сярэдзіне і вертыкальныя паласы па баках шырынёй у палову гэтага квадрата. Але пазней «Канадскім слупом» пачалі называць любы сцяг з шырокай сярэдняй паласой. Такі тып дзялення распаўсюдзіўся дастаткова шырока, але сярод цалкам прызнаных суверэнных дзяржаў такія сцягі выкарыстоўваюць ўсяго дзве краіны: Сэнт-Вінсэнт і Грэнадыны і ўласна Канада.

by46-stciagі-svetu_13

Канадскі слуп

Таксама да вертыкальных трохпалосых сцягоў аднясем сцяг Манголіі, які не падыходзіць да астатніх у гэтай групе дзякуючы своеасабліваму размяшчэнню дзяржаўнага сімвала Манголіі — «Соёмбо». Гэта даволі старажытны інда-будысцкі сімвал папулярны ў гэтай краіне.

by46-stciagі-svetu_14

Сцяг Манголіі

Гарызантальныя трохпалосыя

Сцягі дадзенага тыпу самыя папулярныя ў свеце, за ўсё, так ці інакш, такіх сцягоў каля 55.

by46-stciagі-svetu_15

Патэрн гарызантальных трохпалосых сцягоў

У першую падгрупу адносім чыстыя гарызантальныя трохпалосыя сцягі. Такі падзел на сваім сцягу у свеце выкарыстоўваюць цэлых трынаццаць краін, дзевяць з якіх еўрапейскія.

by46-stciagі-svetu_16

Гарызантальныя трохпалосыя сцягі

Наступная падгрупа самая шматлікая — трохпалосыя сцягі з гербам або сімвалам выкарыстоўвае 19 дзяржаў свету.

by46-stciagі-svetu_17

Гарызантальныя трохпалосыя з гербам або сімвалам

У асобную падгрупу можна вылучыць сцягі Лаоса, Камбоджы, Лівана і Лівіі. Гэтыя сцягі падобныя да «Канадскага слупа», адрозненне толькі ў тым, што яны выкананы ў гарызантальным стылі дзялення.

by46-stciagі-svetu_18

Гарызантальныя трохпалосыя з шырокай сярэдняй паласой

Яшчэ адну падгрупу складуць сцягі Сербіі і Славакіі — гэтыя славянскія краіны выкарыстоўваюць трыкалор з гербам у тронка, для іх тыповыя панславянскія колеру.

by46-stciagі-svetu_19

Гарызантальныя трыкалоры з гербам у тронка

Сцяг Латвіі унікальны ў сваім дзяленні, у адну падгрупу можна вылучыць сцягі Калумбіі, Эквадора і Руанды, якія маюць асаблівае дзяленне колеру — трыкалор з шырокай верхняй паласой. Сцягі Ізраіля, КНДР, Беліза і Іспаніі маюць дзве паласы зверху і знізу. А сцягі Малаві, Узбекістана, Славеніі і Ірана адрозніваюцца ад усіх вышэйпералічаных груп і падгруп.

by46-stciagі-svetu_20

Іншыя трохпалосыя

Сцягі Батсваны і Гамбіі ўтвараюць маленькую падгрупу трохпалосых з акантаванай цэнтральнай лініяй.

by46-stciagі-svetu_21

Гарызантальныя трохпалосыя сцягі з акантаванай сярэдняй паласой

Такая ж група, але з гербам або знакам ў цэнтры налічвае тры сцягі: Сурынам, Кенія і Свазіленд.

by46-stciagі-svetu_22

Гарызантальныя трохпалосыя сцягі з акантаванай сярэдняй паласой і сімвалам

Дыяганальнае дзяленне

Дыяганальных сцягоў досыць шмат у свеце. Але выразны патэрн вылучыць складана, бо кожная дзяржава дыяганаль праводзіць па-свойму, і, тым не менш, пэўныя заканамернасці вылучыць можна.

by46-stciagі-svetu_23

Патэрн дыяганальнага дзялення

Першая падгрупа ўключае два сцягі: Сцяг Намібіі і сцяг ДРК. Абодва сцяга маюць акантоўку падзяляльнай паласы і сімвал крыж.

by46-stciagі-svetu_24

Сцягі з дыяганальным дзяленнем з акантаванай падзяляльнай паласой і сімвалам

Іншых дыяганальных сцягоў досыць шмат — дзевяць.

by46-stciagі-svetu_25

Іншыя з дыяганальным дзяленнем

Умоўна сіметрычныя

Сцягі гэтай групы таксама ўнікальныя і вылучаныя ў групу за адсутнасцю пары, хоць пэўныя падабенства заўважыць можна — сцягі сіметрычныя адносна розных восяў, альбо амаль сіметрычныя.

by46-stciagі-svetu_26

Умоўна сіметрычныя сцягі

Крыж

Сцягі з крыжом таксама даволі папулярныя ў свеце.

by46-stciagі-svetu_27

Паттэрн сцягоў с крыжом

Асобнай падгрупай вылучым сцягі Самоа і Тонга, якія цалкам манахромныя, выключаючы сам крыж.

by46-stciagі-svetu_28

Манахромныя з крыжом

Наступная група хутчэй вынік выпадковасці, чым заканамернасць. Бо дзевяць палос на сцязе Уругвая азначаюць дзевяць рэгіёнаў, а дзевяць палос на сцязе Грэцыі маюць розныя трактоўкі сімвалізуюць муз мастацтва і навук альбо складоў дэвізу Грэцыі.

by46-stciagі-svetu_29

Паласатыя з крыжом

У астатнім, крыж выкарыстоўваецца даволі часта, звычайна пазначаючы былое каланіяльнае мінулае краіны.

by46-stciagі-svetu_30

Іншыя з крыжом

Вертыкальная паласа ў тронка

by46-stciagі-svetu_31

Паттэрн сцягоў з вертыкальная паласой ў тронка

Гэтая група сцягоў не такая шматлікая: сцяг Гвінеі-Бісаў, Беніна і Мадагаскара.

by46-stciagі-svetu_32

Вертыкальная паласа ў тронка

Тыя, што засталіся сцягі з вертыкальнай паласой у тронка, альбо бліжэй да дрэўца таксама даволі ўнікальныя. Сярод іх сцягі з узорам у тронка: сцяг Беларусі, Казахстана і Туркменістана; сцягі, якія выкарыстоўваюць чыстую поласу: сцяг Пакістана, Партугаліі, Амана і ААЭ; і сцяг Шры-Ланкі, які наогул складана яксці класіфікаваць.

by46-stciagі-svetu_33

Іншыя з вертыкальная паласой у тронка

Скандынаўскі крыж

Група паўночных краін традыцыйна выкарыстоўвае гэты тып дзялення.

by46-stciagі-svetu_34

Патэрн скандынаўскага крыжа

Гэтую невялікую групу можна падзяліць на дзве падгрупы: скандынаўскі крыж і ўнутраны скандынаўскі крыж.

by46-stciagі-svetu_35

Скандынаўскі крыж

by46-stciagі-svetu_36

Унутраны скандынаўскі крыж

Крыж на гэтых сцягах сімвалізуе хрысціянства, а яго размяшчэнне звязана верагодна з тым, што раней сцягі вешалі не гарызантальна, а вертыкальна і яны былі значна даўжэй.

Сцягі з падзяляльным трохкутнікам

by46-stciagі-svetu_37

Паттэрн сягоў з падзяляльным трохкутнікам

Сцягоў з падзяляльным трохкутнікам таксама досыць шмат. У першую падгрупу вылучым бікалоры з сімвалам на трохкутніку.

by46-stciagі-svetu_38

Бікалоры з сімвалам на падзяляльным трыкутніку

Наступная падгрупа ўключае дзве арабскія дзяржавы і адну астраўную:

by46-stciagі-svetu_39

Трыкалор з раздзяляючым трохвугольнікам

Падобная група ўключае Мазамбік, на сцягу якога паказаных аўтамат Калашнікава і маладая дзяржава — Паўднёвы Судан.

by46-stciagі-svetu_40

Трыкалор з акантаванай сярэдняй паласой і сімвалам на падзяляльным трыкутніку

Значна большая колькасць сцягоў выкарыстоўвае падзяляльны трохкутнік з іншым размяшчэннем элементаў і колькасцю палос.

by46-stciagі-svetu_41

Іншыя з падзяляльным трохкутнікам

Бікалоры з падзелам трыкутнікамі

У гэтай групе ўсяго дзве суседнія арабскія дзяржавы — Бахрэйн і Катар.

by46-stciagі-svetu_42

Бікалоры з падзелам трыкутнікамі

Шматколерныя: квадракалоры, пентакалоры, гексакалоры

У асноўным вялікая колькасць кветак ўласціва афрыканскім дзяржавам: Маўрыкій, ЦАР, Уганда. Таксама пяць палос выкарыстоўваюць Тайланд і Коста-Рыка.

by46-stciagі-svetu_43

Шматколерныя: квадракалоры, пентакалоры, гексакалоры

Іншыя з кутамі

У гэтую групу адправім сцягі не прыдатныя да іншых груп, але якія маюць некалькі кутоў у сваім дзяленні: Непал, Антыгуа і Барбуда, Сейшэльскія выспы, Боснія і Герцагавіна, Кувейт.

by46-stciagі-svetu_44

Іншыя з кутамі

Іншыя

У гэтай групе сцягі з гарызантальным дзяленнем не ўласцівыя іншым групам. Астраўныя дзяржавы: Каба-Вэрдэ, Науру і Кірыбаці.

by46-stciagі-svetu_45

Іншыя

***

Прыйшоў час азнаёміцца з картай сцягоў свету, і, магчыма, зрабіць пэўныя асабістыя высновы:

by46-stciagі-svetu_46

Карта сцягоў свету

by46-stciagі-svetu_47

Легенда